Biobased cluster versterken in Rotterdam/Moerdijk

In oktober 2015 hebben het ministerie van Economische Zaken en het Havenbedrijf Rotterdam aan de heer Rein Willems gevraagd om gezamenlijk met het bedrijfsleven een visie en actieplan voor versterking van het industriecluster Rotterdam/Moerdijk op te stellen. Een actieplan met enerzijds concrete en specifieke maatregelen om bedrijven in het cluster te behouden en de samenwerking verder te versterken, en anderzijds initiatieven om het industriecluster in staat te stellen een belangrijke rol te spelen in de transitie van een lineaire, fossiele economie naar een circulaire, biobased economie.

Onder druk

Het energie-intensieve chemie- en raffinaderijcluster in Rotterdam en Moerdijk staat onder druk. Enerzijds is de concurrentiepositie van de bedrijven de afgelopen jaren aanzienlijk verslechterd ten opzichte van de Verenigde Staten als gevolg van de schaliegasontwikkelingen daar. Anderzijds staat het cluster voor de opgave om de CO2-uitstoot drastisch terug te dringen in het licht van de Europese klimaatdoelstellingen van 40% emissiereductie in 2030 en 80 tot 95% in 2050 (t.o.v. 1990). Zonder verdere acties zal het cluster worden geconfronteerd met stagnatie en krimp. De bedrijven dienen, samen met overheden en kennisinstellingen, een koers uit te zetten die de Rijnmond inclusief Moerdijk ‘klaarstoomt’ voor de toekomst.

Goede uitgangspositie biobased cluster

Tegelijk wordt vastgesteld dat het industriecluster Rijnmond en Moerdijk een goede uitgangspositie heeft om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Het cluster heeft veel potentieel en vernieuwingskracht, zoals bijvoorbeeld een zich ontwikkelende biobased chemie en biobrandstof cluster. De gunstige ligging, de goede infrastructuur, de hoge arbeidsproductiviteit, en de beschikbaarheid van groene grondstoffen zullen de basis vormen van een toekomstbestendig en duurzaam industriecluster in Rotterdam en Moerdijk. Dat gaat uiteraard niet vanzelf. Daarom wordt een visie & actieplan gepresenteerd dat koerst op een transitie, vanuit de kracht van het bestaande cluster. Behouden, versterken en vernieuwen zijn daarin de kernwoorden.

“Wij bieden met dit Actieplan Versterking Industriecluster Rotterdam-Moerdijk naast een lange termijn visie ook een paar concrete stappen die nu genomen moeten worden om de hele transitie verder te versnellen. Deze transitie zal moeten lopen langs de lijnen van enerzijds optimalisatie van het bestaande cluster en anderzijds vernieuwing door investeren in hernieuwbare grondstoffen & energie, en benutting van innovatieve technologieën. Voor wat betreft de eerste lijn van optimalisatie zijn vooral de bedrijven aan zet, echter enige hulp bij de coördinatie hiervan is wel essentieel; voor wat betreft de tweede lijn is onze constatering dat de overheden een proactieve rol zullen moeten spelen.” Vandaag verscheen een interview met R. Willems in het Financieel Dagblad waarin dit ook bevestigd wordt.

‘Ja, het biobased cluster in Rotterdam vormt al een flink cluster, maar de overheid moet die overschakeling — onder meer door de bouw van een bioraffinaderij — stimuleren, zeker gezien de huidige lage olieprijs. Het rendement op de investering is maar een paar procent; tot nu toe waren private bedrijven niet geïnteresseerd. Voor een bedrijf zoals Corbion is zo’n investering van €500 à €800 mln bijvoorbeeld veel te groot. Anderzijds kun je van het rijk niet verwachten dat zij zelf investeert. Wel zou zij kredietgaranties kunnen geven. Als ‘trekker’ kun je misschien denken aan Havenbedrijf Rotterdam (70% eigendom van de gemeente Rotterdam en 30% van het rijk, red) als coördinator en hoofdinvesteerder. Die zou een bv kunnen opzetten, waar we dan geld instoppen van pensioenfondsen of van het Netherlands Investment Institute (NII, red).’ Bron: Financieel Dagblad.