Nieuws
Agenda

Biomassa nodig om de klimaatdoelstellingen te halen

Een sfeerimpressie van het 2de Circulair Congres dat gisteren in Antropia in Driebergen werd gehouden. Duidelijk werd dat zonder de inzet van biomassa de doelstellingen van het Parijse Klimaatakkoord niet realiseerbaar zijn. Tenminste bij de veronderstelling dat er in Nederland geen nieuwe kerncentrales gebouwd gaan worden en dat we de gestelde doelstellingen willen halen.

Daar waar door alle sprekers werd aangegeven dat de inzet van biomassa tot een heftig debat leidt, waren de cijfers, inhoudelijke argumenten en de mogelijkheden leidend in de dialoog, vakkundig begeleid door Remco de Boer die voor het FD regelmatig over energie en biomassa schrijft.

Later worden de presentaties van de sprekers gedeeld, nu eerst de cijfers, lokale initiatieven met draagvlak en afsluitende presentaties van Ronald Zwart en Martin Junginger. Voor meer informatie beluister ook de podcast van Remco de Boer met Martin Junginger over de rol van biomassa.

Cijfers biomassa

Kees Kwant (RVO en IEA) trapte de dag af met een cijfermatige onderbouwing van de vraag en het aanbod van biomassa nu en naar de toekomst toe. Als we de doelstellingen vertalen naar CO2 reductie zullen we en nog veel aan energiebesparing moeten doen (40%) en meer duurzame energie moeten opwekken (35%). En ja, biomassa zal hierin een belangrijke rol spelen als grondstof voor de biobased economie en om CO2 uit de lucht te halen als zon en wind het laten afweten. De inzet van biomassa zal nog met een factor 4 groeien naar 2050 toe, met name voor transportbrandstoffen, maar niet oneindig groeien. Nodig is 140 EJ duurzame biomassa, afkomstig van afval van landbouwproducten (m.n. uit oost-Europa), bosbouw (noord-Europa), huishoudelijk afval en nieuw areaal. Het aandeel van de biomassa in hernieuwbare energie is nu nog 60% (van de 6,1%) maar zal in de toekomst afnemen naar minder dan 50% van het aandeel hernieuwbare energie. Wind en Zon nemen dan een groter aandeel in. Het aandeel biomassa bestaat uit houtverbranding voor huishoudens, afvalverbranding, vergisting, WKK’s en biobrandstoffen. Op dit moment wordt 1,6 MTon aan hout gebruikt voor bioenergie waarvan 82% lokale biomassa is en 18% import. En van die 82% is 49% snoeihout, 35% afkomstig uit het landschap en 13% vanuit het bos. De duurzaamheid van de biomassa wordt geregeld in de LULUCF richtlijn die stelt dat er niet meer mag worden geoogst dan erbij groeit.

Lokale mogelijkheden met draagvlak

Hieronder drie voorbeelden van de inzet van biomassa met draagvlak op het gebied van land en landgebruik, opwekking en mobiliteit.  Een interessant onderzoek dat in de melkveehouderijsector loopt koppelt op een slimme manier maatschappelijke doelen aan de klimaatopgave. Door bemesting in de melkveehouderij te verfijnen en te optimaliseren en menging van teelten, bv agroforestry toe te passen, kan de totale biomassa (ruwvoer en hout) vergroot worden, veel CO2 vastgelegd worden, biodiversiteit vergroot worden, ammoniakdepositie op natuurgebieden verminderen, koeien beschutting krijgen en zo een klimaatneutrale zuivelsector gerealiseerd worden. Op dit moment wordt door de WUR nader onderzoek hiernaar gedaan.

Twence, bioenergiecentrale als knooppunt in de energievoorziening van de regio Twente, voorziet met de verbranding van bouw- en sloopafvalhout en houtresten uit compostering met de afgelopen jaar omgebouwde bioenergiecentrale, naast de elektriciteitsproductie, in de warmtevoorziening voor het stadsverwarmingsnet in Enschede en levert daarnaast lagedruk-stoom aan de zoutfabriek van Nouryon. Er wordt een uitbreiding van levering van warmte verwacht naar het nieuwe warmtenet in Hengelo en naar brouwerij Grolsch. Twence heeft met de gemeenten in Twente als aandeelhouder de focus op de lange termijn visie om de verduurzaming van de energievoorziening vorm te geven.

Op het gebied van mobiliteit zal een omschakeling plaatsvinden van een petrochemisch platform naar een biochemisch en electrochemisch platform in de Rotterdamse haven.  Producenten zijn Enerkem (waste to methanol fabriek), Biondoil, een start-up die uit houtige materialen ethanol produceert, Bioforever en Green Pellet Concept. De Renewable Energy Directive 2 voorziet dat er tenminste 3,5% geavanceerde biobrandstoffen gebruikt gaan worden wat een investering van 13-20 miljard euro voor biorefineries betekent in Europa! Nederland fungeert hierbij als een internationaal tankstation met veel scheepvaart, luchtvaart en vrachttransport. Om ervoor te zorgen dat bedrijven in Nederland investeren is consistent beleid nodig!.

De toekomst van Bio-energie en BECCS

Afsluitend werd door Ronald Zwart (Platform Bioenergie) en Martin Junginger (Universiteit Utrecht) de toekomst van bioenergie in een aantal korte statements samengevat.

– Biomassa is de belangrijkste vorm van hernieuwbare afkomst

– Bio-energie is ‘here to stay’ (in % gehalveerd in 2030 maar niet 0, regelbaar vermogen, voor duurzame warmte en transport)

-Het aandeel bio-energie neemt af maar in absoluut volume neemt het toe

– Niet alle biomassa is hetzelfde

(80% afkomstig uit NL, inzet naar de toekomst vooral voor chemie en transport, biomeestook heeft heel tijdelijk karakter, inzet voor huishoudens groeit nauwelijks)

– Bio-energie levert een grote bijdrage aan 49% CO2 reductie

– Bio-energie en biocaptive storage (BECCS) heeft grootste potentieel als bijdrage aan emissiereductie

Uit PBL studie blijkt dat we na 2030 ook negatieve emissies moeten realiseren, d.w.z. dat we CO2 uit de lucht moeten halen. BECCS heeft hierbij het grootste potentieel. Dit betekent meer productie van 2de generatie biobrandstoffen, tegen redelijke kosten CO2 uit de industrie vastleggen of opslaan, CO2 in building en Agroforestry. De discussie over BECCS moet gevoerd worden, aldus Junginger.

Beluister hier ook de podcast van Remco de Boer met Martin Junginger over de inzet van biomassa.

De presentaties van de lezingen zullen op een later moment gedeeld worden.