Nieuws
Agenda

Kennis en innovaties in de biobased en circulaire economie; beleid, praktijk en regelingen

In Wageningen vond deze week het halfjaarlijkse Groot TKI BBE overleg plaats. Het TKI BBE adviseert de Topsector Energie over de inhoudelijke programmering en wil hiervoor graag contact houden met haar achterban. Ook vindt het TKI BBE het delen van kennis en ervaring uit de projecten belangrijk. De agenda van de middag bestond uit een toelichting op de toekomst van het innovatiebeleid en de plek van de circulaire en biobased economie hierin, de uitleg van de beschikbare regelingen en het delen van de kennis en ervaringen van een viertal praktijkverhalen. M. Junginger deelde vergezichten uit de eerste resultaten van een Impact Assessment van de BBE.

MMIP

Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de Meerjaren Missiegedreven Innovatie Programma’s; het vervolg op het Topsectorenbeleid. De doelstellingen voor een circulaire en biobased economie  worden met name uitgewerkt in de hoofdstukken over de energietransitie & duurzaamheid en in de hoofdstukken over landbouw, water en voedselvoorziening. Onder de kop van de energietransitie wordt het klimaatbeleid (klimaatakkoord) uitgewerkt voor vijf sectoren: bouw, elektriciteit, industrie, landbouw en mobiliteit. In 2050 moeten alle processen in de industrie klimaatneutraal zijn en grondstoffen voor 80% circulair ingezet.

De facto wordt het deelprogramma biobased grondstoffen voortgebouwd in MMIP6. De toepassing van klimaat neutrale brandstoffen wordt geregeld in MMIP7. De regeling DEI+ zal gecontinueerd worden. Missiegedreven innovatieteams worden ingezet voor de governance. Hoe dat er precies uitziet is onduidelijk nog.

Verder vindt er opnieuw onderzoek plaats naar een – breed – duurzaamheidskader voor biomassa. Aan de SER wordt advies gevraagd naar de uitvoerbaarheid en het draagvlak voor de inzet van biomassa.

DEI Circulaire Economie, VEKI, MIA/Vamil , KIEM GoChem 

Als reactie op het Urgenda vonnis heeft het Kabinet besloten de DEI Circulaire Economie en Versnelde Klimaatinvesteringen Industrie (VEKI) open te stellen voor pilot- en demonstratieprojecten op het gebied van recycling van afval, hergebruik van producten, biobased economie en versnelde klimaatinvestering industrie. Er zijn nog voldoende middelen aanwezig maar uitvoering moet plaatsvinden voor 31 dec 2020 en reken op enige tijd voor beoordeling van de projecten. De KIEM GoChem regeling sluit op 7 november en richt zich specifiek op de samenwerking van het MKB en kennisinstellingen. Kijk op de specifieke websites voor meer informatie.

Praktijk: Biomeiler, Sludge to Power, Betere benutting warmte uit biomassa ketels, Biocoal

Het biologische glastuinbouwbedrijf BioVerbeek heeft na onderzoek van veel alternatieven voor gasverbruik gekozen voor de Biomeiler als instrument om lokaal natuurlijke warmte te produceren uit compost. Voortbouwend op de ervaringen van Upcycling is de keuze hierop gevallen omdat met het composteren een opwaardering van de biomassa plaatsvindt, het CO2 bindend vermogen van de bodem vergroot wordt en voldaan wordt aan de doelstellingen van kringlooplandbouw. M.b.v een warmtewisselaar wordt water tot 65graden verwarmd voor verwarming van de kassen. De rest- hoogwaardige compost wordt op de akkers gebracht. Met een biomassa omvang van ca 85.000 ton is het mogelijk om de 3 miljoen kuub gas te vervangen. Voor realisatie is een bijdrage nodig voor de onrendabele top en een oplossing voor de stikstofproblematiek (vergunningverlening).

Binnen het project Sludge to Power heeft ECN/TNO een methode ontwikkeld voor de verwerking van slib in geperst materiaal, een vochtig effluent en de terugwinning van fosfor dat als meststof struviet weer in de landbouw ingezet kan worden. Op dit moment is de capaciteit voor slibverwerking tot de nok toe gevuld en als er dan een calamiteit is zoals nu met het AEB dan is er meteen een probleem. Na testen op labschaal is het proces nu op pilot schaal in Almere getest en zijn er nu plannen voor een demonstratiefabriek in 2020. Hiervoor is deelname van meerdere waterschappen nodig.

TBM Europe richt zich op een betere benutting van warmte uit biomassaketels. Doelstelling is een reductie van de brandstofkosten, het leveren van groene CO2 aan de glastuinbouw en het leveren van warmte van hoge temperatuur. Het project Biocoal voor decentrale toepassingen richt zich op het torreficeren van biomassa of biomassahoudende reststromen. Het torrefactieproces laat zich nog het best vergelijken met het branden van koffiebonen. De biomassa (bijvoorbeeld hout of gras) wordt verhit tot circa 200-400°C zonder zuurstof, waarbij het een structuur krijgt die veel aan steenkool doet denken. Op dit moment wordt getorreficeerde biomassa dan ook vooral gebruikt als vervangende brandstof in kolencentrales. Onderzocht worden de voor- en nadelen van decentrale toepassingen.

Impact Assessment BBE Economy, de eerste resultaten

Deze vierjarige studie, uitgevoerd door twee Phd studenten onder supervisie van M. Junginger heeft een aantal voorzichtige resultaten opgeleverd. Voorzichtig omdat de studie pas halverwege is en de resultaten dus nog niet als definitief beschouwd kunnen worden. Een paar bevindingen. Plannen van de biobased clusters laten zien dat biobased grondstoffen met name ingezet zullen worden in de sectoren met hoge toegevoegde waarde. Waarbij M. Junginger opmerkt dat “als je wilt bijdragen aan de klimaatdoelstellingen ook inzet in de energie en bulkchemie nodig is”. Er wordt nog weinig nagedacht over de circulaire inzet van biobased grondstoffen. Import van biomassa is nodig bij toenemende vraag naar biobased grondstoffen (op EU niveau).

De presentaties van de middag worden – zodra beschikbaar – hier op de website gepubliceerd.